بهترین و مطمئن ترین کارگزاران

همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس

در کشور ما بازار قراردادهای اختیار معامله سهام که هدف اصلی آن طراحی قراردادهای آتی و اختیار معامله سبد سهام، دستیابی به کارکردهای قراردادهای آتی و اختیار معامله شاخص است، از ٢٨ آذر ماه ١٣٩۵ بر روی سهام شرکت های ملی صنایع مس ایران، فولاد مبارکه اصفهان و ایران خودرو آغاز به کار کرد که در اولین روز معاملاتی این اوراق، نماد اختیار فولاد یعنی ضفولا ٠٠٣١ بیش از ١۵،٠٠٠ قرارداد در ٢٧٠ دفعه به ارزش ٢۵ میلیارد ریال معامله شد.

۶ برنامه آتی بورسی‌ها تا پایان سال جاری / در بورس ایران ۶۰۰ نهاد مالی مشغول به فعالیت هستند

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با ترسیم مختصات بازار سرمایه ایران، برنامه‌های آتی این سازمان را تا پایان سال جاری برشمرد.

به گزارش دنیای بورس، پنجمین نمایشگاه بین‌المللی بانک، بورس، بیمه و خصوصی‌سازی و دهمین نمایشگاه فرصت‌های سرمایه‌گذاری با حضور معاون پارلمانی رئیس‌جمهور، روسای سازمان بورس، بیمه مرکزی، سازمان خصوصی‌سازی، معاونان سازمان بورس، استاندار هرمزگان، مدیرعامل منطقه آزاد همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس کیش و جمعی از اعضای هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی آغاز به کارکرد.

شاپور محمدی رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به مختصات بازار سرمایه ایران گفت: «ارزش بورس و فرابورس ایران بیش از ۸۰۰ هزار میلیارد تومان است که نسبت آن به تولید ناخالص داخلی ۴۰ درصد است و معیار مناسبی برای اندازه بازار سرمایه است. در این بازار ۴ بورس مشغول به فعالیت هستند که در کمتر کشوری این پدیده مشاهده می‌شود.»

براساس صحبت‌های محمدی میزان ارزش معاملات در ۷ ماه اخیر به بیش از ۲۶۸ هزار میلیارد تومان رسیده که حکایت از رشد مناسب آن نسبت به سال قبل (۲۴۷ هزار میلیارد تومان) دارد. همچنین میزان بازدهی که سال جاری سرمایه‌گذاران در بورس و فرابورس کسب کردند، ۹۵ و ۹۲ درصد است که نشان‌دهنده فرصت بزرگ سودآوری در بازار سرمایه ایران است.

طبق آمار اعلام شده ۵۹۰ شرکت در بورس و فرابورس در ۴۰ صنعت ازجمله پتروشیمی، بانک‌ها و بیمه‌ها و دیگر صنایع ثبت، درج و پذیرش‌شده‌اند.

معاملات در بورس‌های کالایی نیز از تنوع خوبی برخوردار است و محصول‌های کشاورزی شامل گندم، ذرت و زعفران در این بورس معامله می‌شوند. همچنین محصول‌های فلزات اساسی، پتروشیمی و قرارداد آتی روی سکه طلا در این بورس به انجام می‌رسد.

او با اشاره به اینکه در بورس انرژی برق معامله می‌شود، بیان کرد: «معاملات عرضه نفت خام در این بورس نیز به‌زودی به سرانجام برسد. بورس ایران در ابزارها ازجمله مالی اسلامی و کلاسیک با انتشار اوراق مشارکت، صکوک اجاره روی دارایی‌های فیزیکی، اوراق منفعت، اوراق وکالت، اوراق جعاله و سایر ابزارهای مالی اسلامی فعال است. معامله اسناد خزانه اسلامی نیز می‌تواند یکی از فرصت‌های جذاب برای سرمایه‌گذاران اکثر کشورهای مسلمان باشد.»

در بورس ایران ۶۰۰ نهاد مالی شامل کارگزاری‌ها، تأمین سرمایه‌ها، سبد گردان‌ها و دیگر بازیگران مشغول به فعالیت هستند. بازار بدهی نیز با توجه به اینکه در سال ۹۴ ارزش ۱۰ تا ۱۵ هزار میلیارد تومانی داشته در حال حاضر به ۸۰ هزار میلیارد تومان رسیده‌است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار همچنین از بالا رفتن ارزش معامله اوراق خزانه خبر داد و گفت: «ازنظر میزان افشا، ۴ بار صورت‌های مالی شرکت‌ها در بورس‌های ایران و ۱۲ بار تولید و فروش به‌صورت ماهانه افشا می‌شود.»

محمدی از برنامه‌های آتی سازمان بورس و اوراق بهادار تا پایان امسال به راه‌اندازی ابزار آتی روی سبد سهام، ابزار وارانت، فروش استقراضی، بازنگری خرید اعتباری و عرضه ابزار تأمین مالی بیمه اتکایی و ابزار بدهی بلایای طبیعی اشاره کرد.

راه پرداخت بهترین منبع شما برای دانستن هر چیزی درزمینه فناوری‌های مالی (فین‌تک) است. راه پرداخت به شما کمک می‌کند در جریان رویدادها و روندهای فین‌تک ایران و جهان قرار بگیرید. شما در راه پرداخت می‌توانید آخرین خبرها و تحلیل‌های نویسندگان و تحلیلگران ایرانی و خارجی را مطالعه کنید.

ابزارهای مالی در بورس کالا مناسب صنایع است

ابزارهای مالی در بورس کالا مناسب صنایع است

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار به ظرفیت‌های بورس کالا در حوزه تامین مالی صنایع اشاره کرد و گفت: ابزاری همچون اوراق سلف موازی استاندارد در بورس کالا وجود دارد که امکان تامین مالی صنایع مختلف از جمله صنعت حمل و نقل ریلی برای بازده مختلف را فراهم می‌کند؛ همان طور که تاکنون شرکت‌های زیادی در صنایع گوناگون از این ابزار استفاده کرده‌اند.

به گزارش ایسنا شاپور محمدی، با اشاره به لزوم توسعه ابزارهای مالی در بازار سرمایه ایران، گفت: در بازار سرمایه ابزارهای متنوعی برای تامین مالی وجود دارد که در حوزه صنعت حمل و نقل ریلی نیز می توان از این ابزارها استفاده کرد؛ در همین زمینه روند تامین مالی صنایع با انتشار اوراق سلف موازی استاندارد در بورس کالا نیز روبه رشد است.

محمدی افزود: حتی می توان در بازار سرمایه، اوراق مبتنی بر ظرفیت حمل کالا در حوزه ریلی منتشر کرد و با استفاده از قراردادهای معاملات سلف و فیوچرز آینده را به زمان حال بیاوریم به این ترتیب به کمک ظرفیت های بازار سرمایه می توان تامین مالی را در کوتاه ترین زمان ممکن و با کمترین هزینه عملیاتی کرد.

وی به ظرفیت های بورس کالا در حوزه تامین مالی صنعت حمل و نقل ریلی اشاره کرد و افزود: بورس کالا اگر بخواهد در حوزه خدمات ورود پیدا کند این ظرفیت وجود دارد و هیچ محدودیتی برای معامله کالا یا خدمات در بورس کالا نداریم. در این زمینه طبیعی است خدماتی که در حوزه حمل و نقل ریلی وجود دارد باید تعریف شده و قابل همگن سازی بودن آن بررسی شود و سپس به بورس کالا پیشنهاد شود.

رئیس سازمان بورس تصریح کرد: این در حالی است که در حوزه تامین مالی پروژه ها و فروش اوراق بهادار امروز تفاهم نامه ای بین سازمان بورس و راه آهن جمهوری اسلامی ایران به امضا رسید و ما آمادگی داریم در حوزه بازار سرمایه به تامین مالی این صنعت کمک کنیم کما اینکه از سال ۹۰ به تامین مالی خرید لوکوموتیوها و واگن ها کمک کردیم لذا این آمادگی درهر مقیاسی که بتواند پروژه تعریف کند وجود دارد.

اهرم مالی چیست و چه کاربردی در سرمایه گذاری در بورس دارد؟

سرمایه گذاری در بورس

مهم‌ترین انگیزه سرمایه‌گذاران برای فعالیت در بازارهای مالی کسب سود است. فعالان بازارهای مالی همیشه در تلاشند با استفاده از فرصت‌های موجود و ابزارهای مالی مناسب، بیشترین سود را در کمترین زمان به دست بیاورند. یکی از ابزارهایی که می‌تواند سود معامله‌گران را به مقدار همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس قابل توجهی افزایش بدهد اهرم مالی است. در این مطلب می‌خواهیم ببینیم اهرم مالی چیست و استفاده از این ابزار چه مزایا و چه معایبی می‌تواند داشته باشد.

برای درک بهتر ابزار اهرم مالی به این مثال ساده توجه کنید: فرض کنید تاجر پسته‌اید و در حال حاضر تمام سرمایه‌تان را صرف پیش‌خرید پسته کرده‌اید و تصمیم دارید پسته‌هایتان را شب عید به بازار عرضه کنید. پسته‌کارانی که می‌شناسید همچنان می‌توانند محصول بیشتری در اختیارتان بگذارند، به شرطی که پول‌شان را به موقع بپردازید. شما که حدس می‌زنید شب عید قیمت پسته افزایش خواهد داشت، از یکی از آشنایان‌تان پول قرض می‌گیرید و این پول را هم صرف خرید پسته می‌کنید تا شب عید بتوانید پسته بیشتری به بازار عرضه کنید. پولی که قرض گرفته‌اید و با آن پسته خریده‌اید، در واقع نوعی «اهرم مالی» است که کمک‌تان می‌کند علاوه بر سرمایه خودتان، از سرمایه شخصی دیگر هم در معاملات‌تان استفاده کنید و به این ترتیب به سود بیشتری برسید.

اهرم مالی چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

اگر بخواهیم تعریف رسمی‌تری از اهرم مالی داشته باشیم، باید بگوییم اهرم مالی یا «Leverage» یعنی اینکه برای افزایش سود در سرمایه‌گذاری، از بدهی استفاده کنیم. بیشتر شرکت‌ها برای تامین سرمایه لازم برای فعالیت‌های اقتصادی‌شان از این اهرم استفاده می‌کنند. به عبارت دیگر، بخشی از ساختار سرمایه اکثر شرکت‌ها از بدهی تشکیل می‌شود. معنی و مفهومش هم این است که شرکت‌ها علاوه بر پولی که سهامداران اصلی شرکت در اختیار مدیران شرکت گذاشته‌اند، پولی را هم از منابع دیگر (مانند بانک و اوراق بدهی) قرض می‌گیرند تا به این ترتیب سرمایه لازم برای فعالیت‌های اقتصادی شرکت و توسعه این فعالیت‌ها فراهم باشد.

مثال: فرض کنید تعدادی سرمایه‌گذار می‌خواهند یک دامداری تاسیس کنند و با تولید شیر به سود برسند. طبق برآورد این سرمایه‌گذاران، طرح‌شان به ۵۰ میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد، ولی پولی که آن‌ها می‌توانند در این کار بگذارند فقط ۲۰ میلیارد تومان است. این سرمایه‌گذاران برای شروع فعالیت شرکت سراغ بانک می‌روند و با دریافت وام ۳۰ میلیارد تومانی، موفق می‌شوند شرکت‌شان را برپا کنند. به این ترتیب این شرکت با دریافت وام ۳۰ میلیاردی، در واقع از اهرم مالی استفاده کرده است.

استفاده از اهرم مالی مخصوص شرکت‌ها نیست و هر کدام از ما که در برهه‌ای از زندگی وام یا قرض گرفته‌ایم، در واقع به‌نوعی از اهرم مالی استفاده کرده‌ایم. برای مثال، کسی که از بانک وام می‌گیرد و با این وام خانه می‌خرد در واقع از اهرم مالی استفاده کرده است.

نکته: استفاده از اهرم مالی با ریسک بازپرداخت همراه است. یعنی اگر برای انجام فعالیتی از کسی پول قرض بگیرید، همیشه باید دقت کنید که بتوانید به موقع این پول را پس بدهید. مثلا هرچه وامی که از بانک برای خرید خانه می‌گیریم بیشتر باشد، قسط بازپرداخت آن هم بیشتر خواهد بود و پرداخت به‌موقع این قسط‌ها دشوارتر.

استفاده از اهرم مالی در شرکت‌های بورسی

گفتیم که بخشی از ساختار مالی شرکت‌ها از طریق قرض‌کردن یا همان «بدهی» تامین می‌شود. دریافت قرض برای انجام فعالیت‌های اقتصادی در هر مرحله‌ای از حیات شرکت امکان‌پذیر است و شرکت‌ها می‌توانند با صلاحدید مدیران و صاحبان خود، برای نیازهای مختلف‌شان پول قرض بگیرند. شرکت‌ها با این کار در واقع از اهرم مالی استفاده می‌کنند. یکی راه دیگر برای تامین نیازهای مالی شرکت‌ها، همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس دعوت از سرمایه‌گذاران جدید و استفاده از سرمایه آن‌ها است.

اما چرا شرکت‌ها برای تامین نیازهای مالی، گاهی ترجیح می‌دهند به جای افزایش میزان سرمایه‌گذاری، سراغ قرض گرفتن بروند؟ نکته اینجاست که اگر تعداد سهامداران بیشتر شود، سودی که از فعالیت اقتصادی شرکت حاصل می‌شود باید بین سهامداران بیشتری تقسیم شود، ولی اگر به جای افزایش میزان سرمایه‌گذاری، از اهرم مالی استفاده شود، این سود بین همان سهامداران قبلی تقسیم خواهد شد.

نکته یک: استفاده از اهرم مالی زمانی می‌تواند مناسب باشد که فعالیت اقتصادی مورد نظر به سود مناسب برسد. اگر فعالیت اقتصادی شرکت نتواند هزینه‌های استفاده از اهرم مالی را پوشش بدهد، استفاده از اهرم مالی منطقی نیست. برای درک بهتر موضوع فرض کنید برای فعالیتی اقتصادی سراغ وام بانکی رفته‌اید و وامی با نرخ سود ۲۰ درصد گرفته‌اید. اگر فعالیت اقتصادی شما نتواند این هزینه را جبران کند، دچار زیان خواهید شد.

نکته ۲: استفاده از اهرم مالی برای شرکت‌ها همواره با ریسک همراه است. یکی از نکاتی که تحلیلگران بنیادی به آن توجه می‌کنند، ساختار سرمایه شرکت و نسبت بدهی آن به مجموع دارایی‌های آن است. این نسبت را در اصطلاح «نسبت بدهی» می‌نامند و هرچه این نسبت بیشتر باشد به معنای آن است که بخش بزرگ‌تری از دارایی‌های شرکت از بدهی تشکیل شده و روی هم رفته ریسک بالاتری دارد.

درجه یا حساسیت اهرم مالی چیست؟

همان‌طور که از مثال‌ها و توضیحاتی که آوردیم پیداست، استفاده از اهرم مالی هزینه دارد. همان‌طور که استفاده از این ابزار مالی می‌تواند به افزایش چشمگیر سود منجر شود، در صورتی که سرمایه‌گذاری‌مان موفق نباشد و فعالیت اقتصادی مورد نظر طبق انتظار پیش نرود، ضرر و زیان ناشی از این فعالیت بسیار بیشتر از زمانی خواهد بود که از اهرم مالی استفاده نکرده‌ایم.

پس می‌شود گفت میزان بدهی و نحوه استفاده از اهرم مالی در شرکت می‌تواند روی سودآوری شرکت تاثیر داشته باشد. تحلیلگران برای بررسی این رابطه از مفهوم «درجه اهرم مالی» یا «حساسیت اهرم مالی» استفاده می‌کنند که به انگلیسی می‌شود «Degree of Financial Leverage» یا به طور خلاصه «DFL». «حساسیت اهرم مالی» در واقع نسبتی است که میزان حساسیت سود هر سهم شرکت (EPS) را نسبت به تغییرات درآمد آن شرکت در نتیجه تغییرات میزان بدهی می‌سنجد. این نسبت هرچه بیشتر باشد، نشانه آن است که نوسانات سود شرکت بیشتر است. معنی ساده این حرف هم این است که استفاده از اهرم مالی برای چنین شرکتی ریسک بالاتری دارد.

پایین بودن حساسیت اهرم مالی هم می‌تواند به این معنی باشد که مدیران شرکت امکان بیشتری برای استفاده از اهرم مالی دارند و اگر بتوانند به درستی از چنین ابزاری استفاده کنند، احتمالا می‌توانند سود بیشتری نصیب سرمایه‌گذاران کنند.

استفاده از اهرم‌مالی در معاملات اعتباری

تا اینجا گفتیم که برای انواع فعالیت‌های اقتصادی می‌شود از اهرم مالی استفاده کرد. پس باید بشود از این ابزار برای سرمایه‌گذاری در بورس هم استفاده کرد. راحت‌ترین روش برای استفاده از اهرم مالی در معاملات سهام استفاده از اعتبار کارگزاری است. در واقعیت هم همواره بخش مهمی از معاملات سهام در بورس از طریق اعتبار یا همان اهرم مالی انجام می‌شود.

روش دیگر برای استفاده از اهرم مالی در بازار بورس، دریافت وام از بانک یا موسسه‌های مالی دیگر و خرید سهام با این وام است. مثلا اگر وامی با نرخ بهره سالانه ۱۸ درصد بگیرید و با بتوانید با استفاده از این وام در بازار سرمایه به سود سالانه ۶۰ درصدی برسید، توانسته‌اید با استفاده از اهرم مالی به سود مناسبی دست پیدا کنید.

مهم‌ترین انگیزه برای استفاده از اهرم مالی در معاملات بورسی، کسب سود هرچه بیشتر در کمترین زمان است. اما از آنجا که نوسان قیمت سهام می‌تواند بسیار زیاد باشد، استفاده درست از اعتبار می‌تواند سود بسیار بالایی برای معامله‌گر در پی داشته باشد و استفاده نابجا از آن می‌تواند حتی تمام سرمایه فرد را به باد بدهد. پس استفاده از اهرم مالی برای خرید سهام می‌تواند بیشترین میزان ریسک را داشته باشد.

استفاده از اهرم مالی در بورس می‌تواند به افزایش سود معامله‌گر کمک کند، اما استفاده بی‌رویه از این ابزار ممکن است علاوه بر خود معامله‌گر، به بازار سرمایه هم ضربه بزند. مثلا در دوره‌هایی که شاخص بورس نزولی است، معامله‌گرانی که از اهرم مالی استفاده می‌کنند در تسویه اعتبارات‌شان دچار مشکل می‌شوند و ممکن است مجبور شوند به هر قیمتی که شده سهام‌شان را بفروشند. در این حالت دوره نزولی بورس ممکن است طولانی‌تر شود و قیمت سهام بیشتر از حالت عادی افت کند. برای جلوگیری از چنین اتفاقاتی، سازمان بورس در سال‌های اخیر در زمینه اعطای اعتبار از طرف کارگزاری‌ها، سخت‌گیری‌های بیشتری انجام می‌دهد و دریافت اعتبار از همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس کارگزاری‌ها را مشروط به رعایت نسبت کفایت سرمایه و دریافت وثایق کافی کرده است.

استفاده از اهرم در قراردادهای مشتقه

بازار قراردادهای مشتقه، چه در ایران چه در جهان، یکی از جذاب‌ترین بازارهای مالی است. معامله قراردادهای اختیار و قراردادهای آتی از مهم‌ترین بخش‌های بازار ابزارهای مشتقه در بازار سرمایه ایران است و در معاملات مربوط به این ابزارها می‌شود از اهرم مالی هم استفاده کرد.

برای مثال، معامله‌گرانی که وارد بازار آتی می‌شوند در ابتدای کار اهرم مالی ۱۰ دارند که این اهرم با توجه به شرایط و وجوه تضمین می‌تواند تغییر هم بکند. مفهوم «اهرم مالی ۱۰» هم این است که این معامله‌گران می‌توانند تا همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس ۱۰ برابر سرمایه خودشان اقدام به خرید یا فروش کنند.

مثال: فرض کنید می‌خواهید در بازار آتی ۲ کیلوگرم زعفران بخرید (مقدار هر قرارداد آتی زعفران در بازار آتی ۱۰۰ گرم است، پس برای خرید ۲ کیلوگرم زعفران باید ‍۲۰ قرارداد آتی زعفران خریداری کنید). اما از آنجا که اهرم مالی شما برای معامله در بازار آتی ۱۰ است، پس می‌توانید با یک‌دهم پول لازم این معامله را انجام بدهید. یعنی به جای اینکه پول ۲ کیلوگرم (۲۰ قرارداد) را بدهید، کافی است پول ۲۰۰ گرم (۲ قرارداد) را بپردازید. مثلا اگر پول هر قرارداد آتی زعفران ۱۵۰ هزار تومان باشد، با پرداخت ۳۰۰ هزار تومان می‌توانید به اندازه ۲ کیلوگرم در بازار آتی زعفران بخرید.

نکته: اهرم مالی ابزاری برای «تکثیر سود و زیان» است. در مثال بالا، با ۳۰۰ هزار تومان توانسته‌اید معامله‌ای ۳ میلیون تومانی انجام بدهید و اگر در این معامله به سود برسید، سودی حاصل از ۳۰۰ هزار تومان مانند سود حاصل از ۳ میلیون تومان خواهد بود. اما اگر در این معامله زیان کنید، زیان حاصل هم مانند زیان حاصل از معامله ۳ میلیون‌تومانی خواهد بود که ممکن است در مقایسه با ۳۰۰ هزار تومان، مبلغ قابل توجهی باشد.

استفاده از اهرم مالی چه مزایا و معایبی دارد؟

با توجه به آنچه که تا کنون گفتیم، مزایا و معایب استفاده از اهرم مالی را می‌توانیم به صورت زیر خلاصه کنیم.

مزایا

  • افزایش سود شرکت بدون نیاز به افزایش میزان سرمایه‌گذاری
  • انجام معاملاتی با ارزش چند برابر اصل سرمایه
  • چند برابر شدن سود حاصل از معاملات

معایب

  • استفاده از اهرم مالی همراه با ریسک است
  • در صورتی که بازار طبق انتظار عمل نکند، زیان چندبرابری متوجه معامله‌گر خواهد شد

گفتیم که اهرم مالی کاربردهای متنوعی می‌تواند داشته باشد؛ حتی هنگامی که از بانک وام می‌گیریم و با این وام خانه می‌خریم در واقع از اهرم مالی استفاده کرده‌ایم. شرکت‌ها با استفاده از این ابزار می‌توانند با قبول ریسکی معقول، سود صاحبان سهم‌شان را افزایش بدهند و معامله‌گران بورس می‌توانند به کمک اهرم مالی، به معاملاتی با ارزش چند برابر سرمایه اولیه‌شان وارد شوند و سود معاملات‌شان را حتی به چند برابر افزایش بدهند. اما استفاده از این ابزار ریسک دارد و در صورتی که بازار طبق پیش‌بینی جلو نرود، ضرر و زیان ناشی از آن می‌تواند حتی کل همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس سرمایه اولیه را از بین ببرد.

همه چیز درباره یک ابزار مالی نوپا؛ قرارداد اختیار معامله

در کشور ما بازار قراردادهای اختیار معامله سهام که هدف اصلی آن طراحی قراردادهای آتی و اختیار معامله سبد سهام، دستیابی به کارکردهای قراردادهای آتی و اختیار معامله شاخص است، از ٢٨ آذر ماه ١٣٩۵ بر روی سهام شرکت های ملی صنایع مس ایران، فولاد مبارکه اصفهان و ایران خودرو آغاز به کار کرد که در اولین روز معاملاتی این اوراق، نماد اختیار فولاد یعنی ضفولا ٠٠٣١ بیش از ١۵،٠٠٠ قرارداد در ٢٧٠ دفعه به ارزش ٢۵ میلیارد ریال معامله شد.

همه چیز درباره یک ابزار مالی نوپا؛ قرارداد اختیار معامله

بورس24 :بورس تهران از سال 93 مطالعه و تحقیق در زمینه راه اندازی ابزاری که کارکرد مشابهی با ابزار مشتق شاخص داشته باشد را آغاز کرد اما با توجه به نظر فقهای عضو کمیته فقهی مبنی بر اینکه شاخص تنها یک عدد است و دارایی محسوب نمی شود تعارض آن با شرع مقدس اعلام شد. بدین ترتیب بورس اوراق بهادار الگویی را پیشنهاد کرد که بر اساس آن معاملات آتی و اختیار معامله بر روی سبد سهام تعریف شود.

قرارداد آتی بر روی شاخص سهام برای اولین بار در سال 1982 توسط هیات بازرگانی شهر کانزاس معرفی شد که این قرارداد بر روی شاخص ولیولاین بسته می شد. در سال 1983 اولین اختیار معامله شاخص ایجاد همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس شد که بعدها به نام S&P تغییر یافت.

در کشور ما بازار قراردادهای اختیار معامله سهام که هدف اصلی آن طراحی قراردادهای آتی و اختیار معامله سبد سهام، دستیابی به کارکردهای قراردادهای آتی و اختیار معامله شاخص است، از 28 آذر ماه 1395 بر روی سهام شرکت های ملی صنایع مس ایران، فولاد مبارکه اصفهان و ایران خودرو آغاز به کار کرد که در اولین روز معاملاتی این اوراق، نماد اختیار فولاد یعنی ضفولا 0031 بیش از 15،000 قرارداد در 270 دفعه به ارزش 25 میلیارد ریال معامله شد.

معاملات بازار مشتقه با بازار نقدی چه تفاوت هایی دارد؟

بازار نقد دارای یکسری محدودیت ها ست که بازار مشتقه آنها را از بین می برد. در این روش فروشنده نیز تامین مالی می کند. در بازار نقد، ممکن است به رغم ارزنده بودن یک سهم سرمایه گذاران به دلیل نیاز به پول، سهام آن را در بازار بفروشند که ممکن است این امر موجب سرکوب شدن قیمت سهم شود اما در بازار مشتقه انتظارات سرمایه گذاران و ارزش سهام نشان داده می شود. بنابراین بازار مشتقه کمک شایانی به توانمند شدن بازار سرمایه در کشف قیمت و نقدشوندگی می نماید.

قرارداد اختیار معامله چیست؟

این قرارداد اوراق بهاداری است که به وسیله آن فروشنده متعهد می شود در صورت درخواست خریدار تعداد مشخصی از دارایی موضوع قرارداد را به قیمت اعمال معامله کند. خریدار اوراق می تواند در زمان یا زمان های مشخصی در آینده بر اساس آنچه که در قرارداد معین شده، نسبت به اعمال آن اقدام نماید و فروشنده نیز در قبال این تعهد مبلغ معینی از خریدار اوراق دریافت می کند.

چه تضمینی برای انجام قرارداد از سوی فروشنده وجود دارد؟

برای جلوگیری از سرباز زدن فروشنده از انجام قرارداد، فروشنده علاوه بر قرارداد متعهد می شود مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد کارگزار بورس یا اتاق پایاپای قرار داده و متناسب با تغییرات قیما اوراق اختیار معامله، آن را تعدیل کند.

هر یک از خریدار و فروشنده اوراق می توانند در مقابل مبلغ معینی اختیار تعهد خود را به شخص ثالثی واگذار کنند که او جایگزین آنها باشد. اوراق اختیار معامله می تواند به دو صورت اختیار فروش یا خرید باشد.

این توضیحات درباره قرارداد اختیار معامله ممکن است قراردادهای آتی را برای شما تداعی کند. حال ببینیم قرارداد اختیار معامله با قرارداد آتی چه تفاوت و تشابهی دارد؟

با توجه به اینکه هر دو آنها نوعی اهرم برای سفته بازان ایجاا می کنند ابزارهای مشابهی شمرده می شوند اما تفاوت مهمی که بین قرارداد آتی با اختیار معامله وجود دارد این است که در قراردادهای آتی زیان بالقوه سفته باز در مقایسه با سود احتمالی آن بیشتر است اما در اختیار معامله بدون توجه به اینکه میزان کاهش قیمت دارایی پایه چقدر است، ضرر خریدار به طور ثابت و برابر با مبلغ پرداختی برای خرید اختیار است. دوم اینکه در قرارداد آتی طرفین متعهد به اجرای قرارداد هستند اما در قرارداد اختیار معامله، یک طرف متعهد و طرف دیگر دارای اختیار جهت اجرای قرارداد است.

قراردادهای اختیار معامله چه مزایایی دارد؟

این قراردادها فرصتی را برای سرمایه گذاران فراهم می کنند که یک وضعیت را با نقدینگی کمتری مدیریت کنند. یعنی این ویژگی موجب می شود که سود یا زیان معاملات در یک دوره زمانی نسبت به آورده مشتری چند برابر شود.

مثلا اگر سرمایه گذاری با پرداخت 5 هزار ریال اختیار خرید 10 هزار سهم از شرکت ایران خودرو را با قیمت توافقی 3 هزار و 300 ریال با سررسید 6 ماهه خریداری کند و چنانچه با رشد گروه خودرویی قیمت سهام خودرو در سررسید به 4 هزار ریال برسد در این صورت خریدار اختیار که 5 هزار ریال پرداخت کرده، با اعمال اختیار خود مبلغ 7 میلیون ریال سود دریافت می کند. در مقابل فروشنده اختیار که 5 هزار ریال دریافت کرده متحمل 7 میلیون ریال زیان می شود. 7،000،000=10،000*(3،300-4،000)

از دیگر مزایای قراردادهای اختیار معامله می توان به کاهش ریسک، کسب درآمد، کسب همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس سود از نوسان قیمت، استفاده از مزیت زمانی به منظور تصمیمات آتی و متنوع سازی سبد سرمایه گذاری اشاره کرد.

کارگزارن مجاز در انجام قراردادهای اختیار معامله

بر اساس صورت جلسه 436 هیات مدیره سازمان بورس اوراق بهادار که 17 آذر 95 مصوب شد همه کارگزاران فعال در بورس مجاز به اجام معاملات قراردادهای اختیار معامله سهام در بورس اوراق بهادار تهران هستند.

شرایط فعلا به نفع حقیقی ها نیست

علی صفاری کارشناس بازار سرمایه درباره نحوه قیمت گذاری اوراق اختیار سهام به خبرنگار بورس24 گفت: اوراق اختیار سهام در زمره ابزارهای متنوع مالی در بازار جهانی قرار دارند معمولترین ابزارهای مشتقه عبارتند از سواپ ها(Swaps)، قراردادهای آتی(Futures Contract)، اختیار معامله(Options) و پیمان های آتی (Forwardcontract).

وی افزود: تصور رایج آن است که ابزارهای مشتقه خود دارایی می باشند در صورتی که این تصور نادرست است. زیرا یک ابزار مشتقه خود به تنهایی نمی تواند ارزشی داشته باشد و ارزش آن از دارایی پایه منتج می شود.

او تصریح کرد: اوراق های اختیاری که در دنیا وجود دارند را می توان به دو گروه اصلی تقسیم بندی کرد. نوع امریکایی و نوع اروپایی که اولی در هرلحظه از زمان و دومی صرفا قابل اعمال در سررسید است. اوراق معرفی شده توسط سازمان بورس نوعی اختیار خرید اروپایی می باشد که صرفا قابل اعمال در تاریخ سررسید می باشد. برای مثال نماد ضملی 8006 اختیارخ فملی اندازه قراداد 10000 سهم و قابلیت اعمال در تاریخ 96.8.17 را دارد.

صفاری با اشاره به اینکه در بازار ایران فعلا سهامداران حقیقی اجازه فروش اختیار معامله ها را ندارند تاکید کرد: در حال حاضر در کشور ما تنها به سهامداران عمده اجازه فروش اوراق اختیار را داده اند و حقیقی ها فقط مجاز به خرید این اوراق هستند. اما بر اساس برنامه های فرابورس ایران تا یک ماه آینده ساز و کار اجرای اختیار فروش برای حقیقی ها نیز فراهم خواهد شد.

این کارشناس اضافه کرد: در وضعیت همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس فعلی زمانی که بازار منفی است سهامدار حقیقی نمی تواند کاری انجام دهد بجز اینکه قبل از منفی شدن بازار سهم خود را فروخته و کمتر متحمل زیان شوند اما در صورتی که حقیقی نیز بتواند مانند حقوقی اوراق اختیار را بفروشد می تواند در بازارمنفی نیز سود شناسایی کند و در اصلاح بازار دو طرفه شده و با رونق بازار مشتقه باعث رشد و پویایی بازارسهام و کمک به تدوین استراتژی های مناسب نماید.

سه دلیل مهم که چرا باید در بورس سرمایه‌گذاری کنیم!

بسیاری از افراد خارج از بازار بورس با شنیدن اسم بازار بورس تصویری از بالا و‌پایین رفتن سریع قیمت‌ها و محلی استرس‌آور که در نهایت قاتل پول و سرمایه‌های‌شان خواهد بود در ذهن‌شان نقش می‌بندد.
در ذهن غالب مردم لغت بورس مترادف لغت ریسک می‌باشد مردم همیشه خوشحال,در پی سرمایه‌گذاری‌هایی مثل سود بانکی, خرید مسکن و خرید طلا می‌روند و همیشه از بازار بورس اجتناب می کنند گویی سرمایه‌های‌شان را از یک تصادف مرگبار حفظ کرده‌اند و احساس انسانی را دارند که به سلامت در حال عبوردادن سرمایه‌گذاری‌های‌ش از هزار توی سخت زندگی است.

اما افسوس که نمی‌دانند در حال از دست دادن چه پتانسیل‌هایی در بازار بورس هستند!
علی رغم تصور مردم بازار بورس نیاز به دانش علمی خیلی بالایی ندارد و هستند افرادی که با نگاه سنتی در بورس سودهای کلانی می کنند.
شاید در نگاه اول بازار بورس بسیار پیچیده به نظر برسد اما اگر شما گام‌به‌گام و با سرمایه کم وارد بازار شوید خواهید دید که این غول پوشالی آنقدر‌ها هم که فکر می‌کردید خطرناک نبود.
یک مثال ساده:وقتی دولت در حال تصمیم‌گیری در مورد افزایش نرخ بنزین است خیلی از عامه مردم ناراحت و در حال اعتراض هستند اما یک سرمایه‌گذار بورسی باهوش می‌داند در صورت افزایش نرخ بنزین سهام شرکت‌های پالایش‌بنزین در بازار بورس افزایش پیدا خواهد کرد و به جای نق زدن و ناراحتی سعی می کند بهترین تصمیم ممکن را بگیرد و سهام پالایشگاه همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس بنزین در بورس را خریداری می‌کند و در ادامه مزد هوشمندی خود را خواهد گرفت.
این فقط یک مثال ساده و پیش‌پا‌افتاده از پتانسیل‌های بازار بورس بود.
در مقاله پایین سه دلیل مهم و اساسی که چرا باید در بورس سرمایه‌گذاری کنید را توضیح داده‌ام

دلیل اول: کشور ما یک کشور همیشه درگیر با تورم است

به دلیل اینکه ما در کشوری زندگی می‌کنیم که تورم مزمن جزئی از زندگی ما شده است و با گوشت و پوست خود آن را احساس کرده‌ایم و همچنین معمولاً هر پنج یا شش‌سال نیز شاهد یک تورم سونامی گونه هستیم که همه‌چیز را با خود می‌برد با وجود این تورم بالا الزام سرمایه‌گذاری در دارایی‌های مولد مانند بورس ‍مسکن و طلا را بیش‌ازپیش می‌کند.

اما غالب مردم سرمایه‌گذاری در بانک و گرفتن سود بانکی را به سرمایه‌گذاری در بازار بورس ترجیح می‌دهند چون سود‌ بانکی را یک سرمایه‌گذاری امن می‌دانند در صورتی که دردرازمدت زیان در انتظارشان خواهد بود.
اما چرا سرمایه‌گذاری درسپرده‌بانکی در درازمدت زیان‌ده می‌باشد ؟
من با مطالعه چرخه‌های اقتصادی متوجه شده‌ام که در80 سال اخیربه طورمیانگین کشورما ۱۵ درصد تورم سالانه به خود دیده است وسود بانکی سپرده‌های یک‌ساله در چند سال اخیراغلب ۲۰درصد بوده است.
این اختلاف, سرمایه‌گذاری درسپرده بانکی را سود ده نشان می‌دهد اما مشکل اینجاست که حداقل در 35 سال اخیر هرپنج تا هشت سال کشور با یک تورم سهمگین مواجهه می‌شود و نه تنها تمام سودهایی که بانک به سپرده گذارداده است را با خود می‌برد بلکه گاها ۴۰ تا۷۰ درصد از قدرت اصل پول نیز کاسته می‌شود.
این یعنی سپرده‌گذاری در بانک نه فقط سود ده نیست بلکه بشدت زیان ده نیز می‌باشد.
اما زمانی که شما در یک شرکت بورسی معتبر و سود ده سرمایه‌گذاری می‌کنید سود حاصل از فعالیت‌های شرکت غالباً برابر با سود بانکی می‌باشد که همان سود بانکی می‌شود و افزایش قیمت سهم نیز منجر به سود بیشتر شما می شود همچنین اگر کشور دچار تورم ناگهانی شود چون شما سهامدار یک شرکت هستید دارای‌های آن شرکت نیزهمزمان با افزایش تورم افزایش پیدا می‌کند و شما یک سپر تورمی برای خود ایجاد کردده‌اید.

دلیل دوم: وجود ابزارهای مالی متنوع در بورس به طوری که‌ تمام بازارهای موجود درایران را پوشش می‌دهد

با دقت در اقتصاد۴۰ سال اخیر ایران در حالی که متوجه می‌شویم در دوره‌های مختلف بازارهای مختلف در حال رشد بوده‌اند.
برای مثال کسانی که بین سال‌های 1380 تا 1387 در املاک سرمایه‌گذاری کرده بودند بیشترین سود را بین تمام بازارهای مالی داشتند وکسانی که در سالهای 1385 تا 1387 در طلا سرمایه‌گذاری کرده بودند به دلیل رشد اونس جهانی( واحد اندازه گیری فلزات گران‌بها مخصوصاً طلا در جهان که هراونس تقریبا 31.1 گرم طلا با خلوص 24 عیار می باشد) بیشترین بازدهی را داشته اند و همچنین افرادی که ازسال 1388 تا 1392 دربورس سرمایه‌گذاری کرده بودند با بالاترین بازده‌ها روبه‌روشده بودن بسیار بیشتر از ارز وطلا درهمان دوره.
این مثال‌ها از بازارهای مختلف نشان می‌دهد برای به دست آوردن حداکثر بازده و افزایش چندین برابری ثروت خود باید به دقت و با سرعت در بازارهای مختلف جابجا شد!
به نظرتان آیا می‌شود به راحتی مسکن را پس از رشد فروخت و آن را با طلا جایگزین کرد؟
با ریسک‌های امنیتی نگهداری طلا چه کنیم؟
یا چطوراز رشد این بازارها به سرعت مطلع شویم؟
پاسخ همه سوالات این‌چنینی را دربازار بورس می‌توانیم پیدا کنیم جایی که اغلب سرمایه‌گذاران باهوش درآن دستی برآتش دارند.
برای مثال جهت سرمایه گذاری دراملاک می‌توانید در شرکت‌های فعال در حوزه املاک ومستغلات سرمایه‌گذاری کنید ومعادل رشد قیمت آن دربازارآزاد و یا حتی گاها بیشتر از بازارآزاد سود کنید هرزمان نیاز همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس شد می‌توانید به سرعت از بازاراملاک خارج شوید وبه هرحوزه‌ای که فکرمی‌کنید رشد بعدی بازارآنجا خواهد بود ورود کنید زمانی که نیاز دارید درطلا سرمایه‌گذاری کنید می‌توانید سهام صندوق‌های سرمایه‌گذاری درطلا یا گواهی‌سپرده سکه طلا بخرید که معادل قیمت سکه طلا در بازارآزاد افزایش یا کاهش پیدا می‌کند وزمانی که شما نیاز به سکه فیزیکی خود دارید می‌توانید آن را ازانبارهای سازمان بورس تحویل بگیرید.
اگر احساس کردید اقتصاد درحال رکود است واین رکود ادامه‌دار است به عوض سرمایه‌گذاری دربانک می‌توانید انواع مختلف اوراق مشارکت وخزانه را با سودهای بالاتر ازسود بانکی خریداری نمایید وهر زمان نیاز به فروش هر کدام از دارایی‌های خود داشتید می‌توانید همه چیز درباره ابزارهای مالی در بورس در همان روز که تصمیم به فروش گرفتید دارایی خود را نقد کنید که نقد شدگی دارایی ها در بازاربورس یکی از مزیت‌های بسیارمهم می‌باشد.
دربورس همچنین ریسک امنیتی نگهداری طلا و دردسرهای ثبت‌اسناد ومدارک املاک خریداری شده خود را نیز ندارید وبه سرعت می‌توانید در بازارهای مختلف جابه‌جا شوید.
به نظرمن وجود ابزارهای مختلف دربورس و سهولت جابجایی در آنها بهترین مزیت بورس درتمام دنیا می‌باشد.

دلیل سوم: بازاربورس یکی ازپربازده‌ترین بازارهای ۴۰سال‌اخیراست و باهرسرمایه می‌توانید وارد آن شوید

در بین تمامی بازارهای موجود شاخص بورس(میانگین تمامی سهام موجود دربازار) رشد قابل توجهی داشته و برابر با ارز و مسکن داشته اما در بین شرکت‌های موجود در بورس شرکت‌هایی هستند که چندین هزار درصد سود در ۴۰ سال نصیب سهامداران خود کرده‌اند وبه تنهایی رکورد پربازده‌ترین بازار ایران را با فاصله بسیار به خود اختصاص داده‌اند یعنی اگر کمی مطالعه و مشاوره وآموزش در پروسه خرید سهام داشته باشید می‌توانید سهام پتانسیل بازار را شناسایی کنید خرید کرده و منتظر ثروت‌های‌عالی اما نه در کوتاه‌مدت بلکه در بلند مدت ازآنها باشید.
البته این تنها مزایای کوچکی از بازارسرمایه برای شما است و مزایای پنهان بسیاری مانند کمک به اقتصاد و تولید ملی کمک به تقویت بنیه اقتصادی شرکت های بزرگ بورسی کشور و کمک به کاهش بیکاری در کشور می‌کند
زمانی که شما در بورس سرمایه‌گذاری می‌کنید یک بازی برد, برد, برد را شروع کرده‌اید هم با سود کردن در بورس شما برنده شده اید هم شرکت‌های بورسی موفق خواهند شد و نقدینگی مورد نیاز خود را از بازار بورس تامین می‌کنند و هم اقتصاد کشور رونق بیشتری پیدا می‌کند. این یک سرمایه‌گزاری سه سر برد است.
اما آیا در خرید سکه و ارز به اقتصاد کشور کمکی می‌شود؟ نه فقط کمکی نمی‌شود بلکه تیشه به ریشه اقتصاد کشور نیز زده می‌شود.
با توجه به موارد گفته شده برای اینکه شما سرمایه‌گذاری در بازاربورس را شروع کنید نیاز به سرمایه زیادی ندارید و می‌توانید پس از تصمیمی که امروز می‌گیرید از هفته آینده به یک سرمایه‌گذار بورس تبدیل شوید و قدم کوچک اما مهم و اساسی در راه رسیدن به رویای استقلال مالی خودتون بردارید و به استقلال مالی برسید.

شما می توانید از ویدئوها وآموزش‌های رایگان سایت من در این مسیرپرفراز و نشیب اما دوست داشتنی یادگیری و سرمایه‌گذاری بورس استفاده کنید.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا